U bent hier : Onthaal » Ontspannen in Schaarbeek » Patrimonium en toerisme » Bescherming en opwaardering van het erfgoed » Lichtplan

Lichtplan

Gemeentediensten

Lichtplan.jpg

Het Lichtplan van Schaarbeek of wanneer het licht deelneemt aan het stadsleven

De gemeente Schaarbeek beschikt sinds 1999 over een Lichtplan. Het plan, dat wordt gerealiseerd door Studio Jean-Pierre Majot, wordt mee beheerd en volledig gefinancierd door de gemeente. Het werd ontwikkeld als langetermijnplan voor het beheer van de openbare verlichting en de verlichting van het nachtelijke decor van het gehele gemeentelijke grondgebied. Het baant de weg voor de verschillende plannen voor de vernieuwing van de openbare verlichting en voor de belichting van het gemeentelijke grondgebied.

Een Lichtplan?... Waarvoor?
Het Lichtplan heeft verscheidene doelstellingen: mensen aan het denken zetten over de investeringen op het gebied van openbare verlichting, de beveiliging van onze straten en wijken, maar ook een beter nachtbeeld creëren, eigen aan elk van de wijken, ook door de verlichting van in het oog springende gebouwen.
Het gaat erom per wijk of per as te bepalen welk type verlichting goed zou zijn om geleidelijk aan te installeren, naarmate het bestaande materiaal aan vervanging toe is, of bij een algemene herinrichting van een plein of straat. De openbare verlichting heeft altijd al meer oog gehad voor automobilisten dan voor voetgangers.
Maar als we geen rekening houden met de specifieke kenmerken van elke wijk, worden onze straten en pleinen één grote eenheidsworst en gaan de sfeer en de mooie nachtelijke beelden teloor. Schaarbeek weigert dat te laten gebeuren en maakt de nodige middelen vrij voor het beleid dat het wil voeren.

Lichtplan 2.jpgSchaarbeek, de beste van de klas!
Tien jaar na zijn eerste Lichtplan, gaat Schaarbeek door op zijn elan! Door de ontwikkeling van de technologie (lampen, reflectoren...), de nieuwigheden op het vlak van openbare verlichting, de Belgische en Europese normen en het feit dat Schaarbeek een project van duurzame verlichting voor ogen heeft, heeft de gemeente nu bepaalde aspecten van het bestaande Lichtplan herzien.
Praktisch gezien gaat het erom de thematiek te vernieuwen na een inventaris te hebben opgemaakt van de nieuwe behoeften, en op basis van de recente stedenbouwkundige projecten van de gemeente.
De moderniseringsopdracht zal zowel de verlichting van het wegennet, de pleinen en andere openbare plaatsen omvatten als de belichting van de openbare en opmerkelijke gebouwen.
Het Lichtplan van de gemeente Schaarbeek was het eerste plan van dit formaat in het Brusselse gewest. Vroeger werd 68% van de gemeente verlicht door standaardverlichting, waardoor ze baadde in banaal en hard licht. 10% van de verlichting bestond uit goedkope, decoratieve straatlantaarns die onder de bestaande verlichting werden gemonteerd. De rest bestond uit sterk verouderde verlichting, meer dan 30, 40 of 50 jaar oud. De dringende vernieuwing daarvan is en blijft een van de prioriteiten van het Lichtplan.

Licht in het teken van gezelligheid
Het beleid van de gemeente is in het bijzonder gericht op een verbetering van de levenskwaliteit in de stad. Daarom werden er, met de hulp van het gewest, verscheidene prioritaire renovatieprogramma's (wijkcontracten, veiligheidscontracten enz.) uitgewerkt voor de armere wijken in de gemeente. Er zal geleidelijk een herinrichtingsprogramma voor openbare ruimtes worden uitgewerkt. Het Lichtplan vervolledigt en maakt integraal deel uit van de strategieën en prioriteiten van dat programma; de concrete implementatie ervan zal ook daaruit worden gefinancierd.
De eerste werven werden opgezet in 2001.

Mooi overdag en... mooi ‘s nachts
Naast de openbare verlichting zijn bepaalde afgelegen lampen heel belangrijk, omdat ze een onthalende, comfortabele, gebruiksvriendelijke functie vervullen in de nachtelijke sfeer. Daarom stelt het Lichtplan vragen zoals «Hoe kunnen we de ingang van openbare gebouwen of scholen verlichten? De ingang van een vereniging van het cultureel centrum, een huiswerkinstituut, of zelfs een klein wijkpark? » De manier waarop men deze activiteitencentra
- deuren, portalen of gevels, naargelang het geval
- verlicht, is immers evenzeer een manier van onthalen als een manier om de gemeentelijke gebouwen een plaats te geven in het straatbeeld.

De opmerkelijke gebouwen in de schijnwerpers!
Het architecturale patrimonium van Schaarbeek omvat enkele meesterwerken uit de Brusselse architectuur. De neobyzantijnse Koninklijke Sint-Mariakerk en het gemeentehuis in neorenaissancestijl alleen al zouden het uitwerken van een Lichtplan kunnen rechtvaardigen. Maar bovenop deze monumentale kunstwerken, is het gemeentelijke patrimonium zelf de troef van het Lichtplan. Het is immers uiterst rijk, gediversifieerd en alomtegenwoordig in de meeste wijken: patrimonium van huizen die heel uitgestrekt architecturaal geheel vormen, schoolerfgoed, industrieel patrimonium, opmerkelijke uitstalramen... Zij maken het mogelijk om de nachtelijke sfeer van de stedelijke structuur en de grote assen werkelijk op te smukken.

En de scholen?
Wat het patrimonium betreft, werden de eerste realisaties van het Lichtplan doorgevoerd in vijf scholen. De eerste school is gelegen aan de Josaphatstraat 1, en is een echt schoolpaleis in art-nouveaustijl van 1906. Deze school is beschermd en het lichtontwerp werd goedgekeurd door de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen; de andere verdienen eigenlijk dezelfde eer met een verlichting die volledig is geïnspireerd op hun architectuur. Zo'n nieuwe verlichting wordt vaak geïnstalleerd bij een renovatie van de gebouwen.

Vergeet de handelszaken niet!
De ontwikkeling van het Lichtplan in de handelskernen kan eveneens vanuit dit thema worden benaderd. Het is er immers op gericht om het licht te benadrukken waar dat zijn volledige sociale dimensie vervult. De renovatie van de openbare verlichting, met een helderder licht dan voordien (bijvoorbeeld de Chazallaan), vormt een van de prioriteiten van het plan. Daarom heeft de gemeente een bijkomend onderzoek laten verrichten, gewijd aan het nachtelijke beeld van de handelszaken, met de bedoeling om de ambtenaren te helpen bij hun contacten met de handelaars (voor vergunningen voor uithangborden of renovatiewerken...) en een geïntegreerdere aanpak van de lampen, kramen, uitstalramen en uithang- en reclameborden te stimuleren.

Laatste wijziging: 23/07/2013

Naar boven

Praktische info

Lees ook